AVIAN INFLUENZA HASTALIGI

(Kus gribi, Tavuk vebasi)

Avian Influenza (Kus Gribi, Kanatli Vebasi); ihbari mecburi, evcil kanatli ve diger kuslarin çok bulasici viral bir hastaligidir. Orthomyxoviridae familyasinda yer alan Influenza viruslarinin 3 tipi identifiye edilmistir. Bunlar Influenza A, B ve C tipleridir. B ve C tipi yalniz insanlarda hastalik olustur. A tipinin ise hem insanlarda hem de baska kanatli hayvanlar olmak üzere pek çok hayvan türünde enfeksiyon olusturdugu tespit edilmistir. Avian Influenza viruslari A tipinde yer almaktadir. A tipi viruslar hemaglutinin (HA) ve neurominidase (NA) antijenik yapilarina bagli olarak alt tiplere ayrilmislardir. Bilinen 16 farkli Hemaglutinin (H) ve 9 farkli Neurominidase (N) tipinin varligi söz konusudur. Virusun çok sayida alt tipi mevcuttur.

Virusun Kaynaklari ve Dayanikliligi

Çevrede : Influenza viruslari çevresel ortamda ve özellikle serin ve nemli kosullarda uzun zaman sürelerinde canliliklarini korurlar. Diski materyalinde enfektivite 4 0 C'de 30-35 gün, 20 0 C'de 7 gün, Diski bulasmis suda 105 gün sure ile muhafaza oldugu bilinmektedir. Iyilesen hayvanlar göz ve solunum sistemi salgilarinda virusu enfeksiyondan 30 gün sonrasina kadar tasiyabilmektedir.

Karkaslarda: AI virüsü karkaslarda ortam sicakliklarinda yalnizca birkaç gün canliligini koruyabilirken, buzdolabi sicakliklarinda 23 güne kadar canli kalir.

AI Virusunun Kimyasal Ve Fiziksel Etkenlere Karsi Dayanikliligi;

Isi: 56 0 C/3 saat, 60 0 C/30 dakikada,

Dezenfeksiyon : Formalin ve iyot bilesikleri ile,

pH: Asitik pH'larda,

Kimyasallar: Oxidising agents, sodium dodecyl sulphate, lipid solvents, ß-propiolactone içeren ortamlarda kolaylikla inaktive olmaktadir.

Inkubasyon Periyodu

Inkubasyon periyodu genelde 3-5 gündür, maksimum periyot OIE tarafindan 21 gün olarak belirtilmektedir.

BULASMA

Diski, göz ve solunum sistemi salgilari, organik dokular ve yumurta baslica virus kaynaklaridir. Infekte hayvanlarin sekresyonlari ile, özellikle diski ile direk temas, kontamine yem, su, ekipman ve kiyafetlerle, klinik olarak hastalik belirtilerini göstermeyen su ve deniz kuslariyla bulasma olabilirken, kirik ve çatlak kontamine yumurtalar civcivleri kuluçka makinasinda infekte edebilir. Virus konakçinin vücuduna sindirim ve solunum sistemi yolu ile girer.

PATOGENEZIS

Avian Influenza viruslari bütün dünyada birçok evcil (hindi, tavuk, beç tavugu, bildircin, sülün, kaz, ördek) ve yabani ( kugu, kaz, ördek, marti, kutup martisi, bataklik kuslari, vb.) kanatli hayvanlarda bulunmaktadir. Özellikle tavuk ve hindilerde, yüksek patojeniteli influenza viruslarina bagli hastaliklarda ciddi problemler yasanirken, göç eden su kuslarinda belirgin bir hastalik tablosu olusmayabilir. Göç eden su kuslari arasinda ördekler digerlerinden daha fazla virus saçarlar. Influenza viruslari ayrica muhabbet kusu, kanarya, papagan vs. kafes kuslarindan da tespit edilmistir. Influenza A viruslarinin; insan domuz, at, balina, mink, fok, Amerikan vizonu ve kedigillerde de enfeksiyon olusturdugu tespit edilmistir.